Đăng ngày · Cập nhật
Robot cộng tác (cobot) là robot được thiết kế để làm việc trong cùng không gian với con người, trong những điều kiện nhất định có thể không cần hàng rào bảo vệ. Cobot đang được nhiều nhà máy vừa và nhỏ quan tâm vì dễ lập trình, triển khai nhanh, chuyển đổi công việc linh hoạt. Nhưng “cộng tác” không có nghĩa là an toàn tuyệt đối trong mọi ứng dụng. Bài này giải thích cobot là gì, các chế độ cộng tác theo tiêu chuẩn, ứng dụng phù hợp, và những điều phải đánh giá trước khi đầu tư.
Cobot khác robot công nghiệp thế nào
Mục lục
| Tiêu chí | Cobot | Robot công nghiệp truyền thống |
|---|---|---|
| Tải trọng, tốc độ | Thường thấp đến vừa | Từ nhỏ đến rất lớn, tốc độ cao |
| Bảo vệ người | Giới hạn lực, công suất, giám sát tốc độ và khoảng cách; có thể không cần hàng rào sau khi đánh giá rủi ro | Hàng rào, cửa khóa liên động, rèm quang |
| Lập trình | Kéo tay dạy điểm, giao diện đồ họa | Thường cần lập trình viên robot |
| Diện tích lắp đặt | Nhỏ, dễ di chuyển giữa các trạm | Cần ô làm việc riêng |
| Phù hợp | Sản lượng vừa, nhiều chủng loại, thay đổi thường xuyên | Sản lượng lớn, chu kỳ nhanh, tải nặng |
Tiêu chuẩn và bốn chế độ cộng tác
An toàn robot công nghiệp theo ISO 10218 (phần 1 cho robot, phần 2 cho hệ thống và tích hợp). ISO/TS 15066 hướng dẫn riêng cho vận hành cộng tác, gồm giới hạn lực và áp lực cho phép khi robot chạm vào các vùng cơ thể. Có bốn kiểu vận hành cộng tác:
- Dừng giám sát an toàn: robot dừng khi người vào vùng chung, tiếp tục khi người rời đi.
- Dẫn hướng bằng tay: người cầm tay dẫn robot.
- Giám sát tốc độ và khoảng cách: robot giảm tốc hoặc dừng theo khoảng cách tới người, đo bằng máy quét an toàn hoặc cảm biến.
- Giới hạn công suất và lực: robot được thiết kế và cài đặt sao cho va chạm với người không vượt giới hạn cho phép.
Điểm quan trọng: chứng nhận an toàn của cánh tay cobot không làm cho cả ứng dụng an toàn. Một cobot cầm dao, cầm chi tiết sắc cạnh, hay kẹp người vào máy khác vẫn nguy hiểm. Mỗi ứng dụng phải được đánh giá rủi ro riêng, gồm dụng cụ cuối, phôi, đồ gá và môi trường xung quanh.
Ứng dụng phổ biến
- Cấp, gắp phôi cho máy CNC, máy ép: ứng dụng hoàn vốn rõ nhất, cobot làm thay người việc lặp lại, người vận hành giám sát nhiều máy. Xem PLC điều phối ô gia công CNC.
- Đóng gói, xếp hàng lên pallet cuối dây chuyền: tải nhẹ đến vừa, chu kỳ không quá nhanh.
- Vặn vít, lắp ráp: với dụng cụ vặn vít có kiểm soát mô-men.
- Kiểm tra bằng camera: cobot đưa camera tới nhiều vị trí trên sản phẩm.
- Bôi keo, chà nhám, hàn: hàn cần đánh giá thêm rủi ro hồ quang, khói, tia sáng.
Đánh giá trước khi đầu tư
- Tải trọng: gồm cả dụng cụ cuối (tay gắp) và phôi, có tính mô-men khi phôi xa tâm mặt bích.
- Tầm với và chu kỳ: cobot chạy chậm hơn khi chia sẻ không gian với người; tính chu kỳ ở tốc độ an toàn, không phải tốc độ tối đa.
- Dụng cụ cuối và đồ gá: thường chiếm phần đáng kể chi phí và thời gian triển khai.
- Kết nối với máy và PLC: tín hiệu bắt tay I/O, mạng công nghiệp, mạch an toàn.
- Đánh giá rủi ro theo tiêu chuẩn, xác định có cần hàng rào, máy quét an toàn hay không.
- Hoàn vốn: tính từ số giờ lao động thay thế, số ca, chất lượng ổn định hơn; trừ chi phí tích hợp, bảo trì, đào tạo.
Câu hỏi thường gặp
Cobot có thật sự không cần hàng rào?
Chỉ khi đánh giá rủi ro cho thấy biện pháp của cobot đủ. Nhiều ứng dụng vẫn cần máy quét vùng, rào một phần hoặc giảm tốc khi có người.
Ai lập trình cobot?
Kỹ thuật viên được đào tạo có thể dạy điểm và lập trình tác vụ đơn giản. Ứng dụng có camera, kết nối nhiều máy, an toàn phức tạp vẫn cần kỹ sư tích hợp. Thiết bị tự động hóa liên quan xem Seneca.
| TỰ ĐỘNG HÓA – HOANTRANTDH Tư vấn tích hợp PLC, cảm biến, an toàn cho ô làm việc có robot. Hotline/Zalo: 0879 848 668 · Email: sales@hoantrantdh.com · hoantrantdh.com |
Cần báo giá hoặc tư vấn kỹ thuật?
Để lại thông tin, kỹ sư HOANTRANTDH sẽ liên hệ trong giờ làm việc.
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
AMR (Autonomous Mobile Robot – robot di động tự hành) là xe vận chuyển nội bộ tự định vị và tự lập đường đi dựa trên bản đồ do chính nó xây dựng, thay vì chạy theo vạch từ, dây dẫn hay mã QR cố định như AGV truyền thống. Báo cáo thị trường thường […]
AI và machine learning trong nhà máy thường được giới thiệu bằng những con số rất lớn. Thực tế ở các nhà máy vừa và nhỏ, dự án AI thành công hay thất bại phụ thuộc chủ yếu vào một điều kém hấp dẫn hơn: có dữ liệu đo lường đủ tốt hay không. Bài […]
Công nghệ tự động hóa trong tương lai thường được kể bằng những con số lớn và khẩu hiệu “nhà máy không người”. Thực tế ở hiện trường chậm và thực dụng hơn: công nghệ nào giảm được dừng máy, giảm phế phẩm hoặc giảm phụ thuộc vào vài người giỏi thì được đầu tư […]