Đăng ngày · Cập nhật
PLC Mitsubishi đời cũ ngừng sản xuất — các dòng MELSEC-A, QnA, AnS/QnAS và FX1S/FX1N/FX2N — vẫn đang chạy trong rất nhiều nhà máy ở Việt Nam, nhất là các nhà máy vốn Nhật. Theo Mitsubishi Electric, dòng MELSEC-A/QnA (loại lớn) đã ngừng sản xuất từ tháng 9/2006 (trừ một số module giữ lại làm phụ tùng) và dịch vụ sửa chữa của hãng cho các dòng này kết thúc cuối tháng 9/2013. Dòng loại nhỏ AnS/QnAS ngừng sản xuất tháng 9/2014. Các dòng FX đời cũ như FX1S, FX1N, FX2N cũng đã ngừng, được thay bằng FX3 và iQ-F (FX5). Bài viết giúp anh em bảo trì biết cần dự phòng gì và chuyển đổi thế nào.
Tình trạng các dòng PLC Mitsubishi đời cũ
Mục lục
| Dòng | Tình trạng | Dòng thay thế thường dùng |
|---|---|---|
| MELSEC-A / QnA (loại lớn) | Ngừng sản xuất 9/2006 (một số module còn làm phụ tùng); hãng ngừng sửa chữa 9/2013 | MELSEC-Q, MELSEC iQ-R |
| MELSEC-AnS / QnAS (loại nhỏ) | Ngừng sản xuất 9/2014 | MELSEC-Q, MELSEC iQ-R |
| FX1S / FX1N / FX2N | Đã ngừng sản xuất | FX3, MELSEC iQ-F (FX5U / FX5UC) |
Thông tin theo công bố của Mitsubishi Electric (tra cứu tại Mitsubishi Electric FA). Nên xác nhận lại từng mã module cụ thể trước khi lập kế hoạch.
PLC Mitsubishi ngừng sản xuất ảnh hưởng gì?
- Không còn sửa chữa chính hãng: với dòng A/QnA, module hỏng không gửi về hãng sửa được nữa; nhà máy phụ thuộc vào hàng dự phòng và dịch vụ sửa chữa bên ngoài.
- Hàng ngày càng khan: CPU, nguồn, base và module truyền thông là những thứ hết hàng đầu tiên.
- Phần mềm và máy tính cũ: chương trình thường viết bằng GX Developer trên máy tính đã quá đát — cần sao lưu chương trình và chú thích ngay. PLC đời cũ còn dễ mất chương trình do hết pin.
- Màn hình GOT cũ đi kèm thường hỏng trước cả PLC.
Bộ phụ tùng dự phòng nên có
- CPU cho từng loại CPU, kèm bản sao chương trình và thông số.
- Module nguồn và base (base chính, base mở rộng), hoặc khối chính với máy dùng FX.
- Module mạng, truyền thông (CC-Link, MELSECNET, nối tiếp…) kết nối với biến tần, HMI, PLC khác.
- Module I/O hay hỏng nhất trên máy của bạn, kèm cầu đấu và cáp.
- Màn hình GOT dự phòng hoặc màn hình thay thế đã chuyển đổi sẵn chương trình.
Hàng ngừng sản xuất chủ yếu đến từ tồn kho còn lại và thị trường hàng dư, nên phải có chứng từ nguồn gốc rõ ràng. Khi gặp lỗi trên PLC đang chạy, tham khảo bài lỗi PLC Mitsubishi thường gặp.
Lộ trình chuyển đổi
- A / QnA / AnS / QnAS → MELSEC-Q hoặc iQ-R: Mitsubishi có tài liệu hướng dẫn chuyển đổi cho cả loại lớn và loại nhỏ. Kế hoạch thường gồm thay module, tận dụng dây I/O, thay đổi mạng và chuyển đổi chương trình.
- FX1S / FX1N / FX2N → FX3 hoặc iQ-F (FX5U): với máy nhỏ, khối iQ-F có sẵn Ethernet thường thay được PLC cũ và thêm khả năng truy cập từ xa. Cần kiểm tra số I/O, adapter đặc biệt và chức năng điều khiển vị trí. Xem thêm bài PLC Mitsubishi FX3U.
- Chương trình: dự án GX Developer có thể mở bằng GX Works2 và chuyển sang loại CPU mới; dự án iQ-F, iQ-R lập trình trên GX Works3. Lệnh, rơ-le đặc biệt và thiết bị khác nhau giữa các thế hệ phải được rà soát và chạy thử.
Checklist cho nhà máy dùng PLC Mitsubishi đời cũ
- Lập danh sách máy dùng PLC Mitsubishi đời cũ: model, I/O, mạng, HMI.
- Sao lưu chương trình, chú thích, thông số từ CPU đang chạy.
- Xếp hạng máy theo mức ảnh hưởng sản xuất và rủi ro phụ tùng.
- Mua bộ dự phòng tối thiểu cho máy còn chạy thêm 1–2 năm.
- Chọn dòng PLC mới, chuyển đổi chương trình offline.
- Chạy thử trên bàn hoặc mô phỏng, chuyển đổi trong đợt dừng máy có phương án quay lại.
HOANTRANTDH hỗ trợ gì?
Tại Hải Phòng, gần nhiều nhà máy vốn Nhật, HOANTRANTDH tìm phụ tùng PLC Mitsubishi ngừng sản xuất có kiểm tra nguồn gốc, cung cấp PLC Mitsubishi đời mới và có kỹ sư chuyển đổi, chạy thử tại nhà máy. Gửi danh sách model qua trang liên hệ. Cùng chủ đề: PLC Siemens S7-300 ngừng sản xuất.
English version: Mitsubishi MELSEC Legacy PLCs: Spare Parts and Migration Guide.
Bảng dòng thay thế tham khảo
| Dòng cũ | Dòng thay thế khuyến nghị | Phần mềm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| MELSEC-A (A1S, A2S…), AnS | MELSEC-Q hoặc iQ-R | GX Works2 (Q) / GX Works3 (iQ-R) | Có bộ chuyển đổi đế/cầu đấu để giữ dây cũ, giảm thời gian dừng máy |
| MELSEC-QnA | MELSEC-Q hoặc iQ-R | GX Works2 / GX Works3 | Chuyển đổi chương trình bằng tính năng đổi kiểu PLC |
| FX2N, FX1N | FX5U / FX5UC (hoặc FX3U) | GX Works3 (FX5) / GX Works2 (FX3) | Kiểm tra lại thanh ghi đặc biệt và lệnh truyền thông sau khi chuyển |
| FX0N, FX1S | FX5UJ / FX5U | GX Works3 | Máy nhỏ, thường thay toàn bộ |
Kiểm tra nhanh tình trạng ngừng sản xuất của từng mã PLC và module tại tra cứu thiết bị ngừng sản xuất.
Xem thêm: bảng giá FX5U thay thế dòng cũ.
Câu hỏi thường gặp
Có giữ được dây đấu cũ khi thay PLC dòng A/AnS không?
Có thể. Trên thị trường có các bộ chuyển đổi đế và cầu đấu cho phép lắp module dòng Q vào vị trí cũ và giữ nguyên dây đấu, giúp rút ngắn thời gian dừng máy. Cần kiểm tra danh sách module tương thích trước khi đặt hàng.
PLC Mitsubishi dòng A đã ngừng sản xuất chưa?
Rồi. Mitsubishi Electric ngừng sản xuất dòng MELSEC-A/QnA (loại lớn) từ tháng 9/2006, trừ một số module làm phụ tùng, và ngừng dịch vụ sửa chữa cuối tháng 9/2013.
FX2N thay bằng dòng nào?
Thường thay bằng dòng FX3 hoặc MELSEC iQ-F (FX5U / FX5UC). Cần kiểm tra số I/O, adapter đặc biệt và chức năng điều khiển vị trí trước khi chọn.
Chương trình GX Developer cũ có dùng lại được không?
Được, nhưng phải chuyển đổi: mở bằng GX Works2 và đổi sang loại CPU mới, sau đó rà soát lệnh, thiết bị khác nhau và chạy thử.
Cần báo giá hoặc tư vấn kỹ thuật?
Để lại thông tin, kỹ sư HOANTRANTDH sẽ liên hệ trong giờ làm việc.
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Giải mã hậu tố MM/SS/SC/ST/-T/PN/EIP của switch Moxa EDS-408A, bảng 24 mã, 4 câu hỏi chọn model và mã thay thế. Hàng chính hãng, giao 3–7 ngày.
Bảng giá tham khảo 2026 cho CPU 1211C, 1212C, 1214C, 1215C, 1217C, module SM 1221/1222/1231/1232, CM 1241, HMI KTP700/900 và license TIA Portal; cách đọc mã và cấu hình gợi ý.
Bảng giá tham khảo 2026 cho FX5U-32/64/80, FX5UC, FX5UJ và module mở rộng; cách đọc mã, chi phí thường quên và cấu hình gợi ý theo ứng dụng.