Đăng ngày · Cập nhật
Cách chọn biến tần phổ biến nhất là “động cơ 15 kW thì mua biến tần 15 kW”. Cách này đúng với phần lớn bơm, quạt, nhưng sai với băng tải tải nặng, máy nghiền, máy nén piston, cẩu trục, hay khi một biến tần kéo nhiều động cơ. Bài này hướng dẫn chọn biến tần theo công suất động cơ đúng cách: chọn theo dòng điện, theo loại tải, và các hệ số giảm công suất mà catalogue ghi ở trang cuối.

Nguyên tắc 1: chọn theo dòng điện, không chỉ theo kW
Mục lục
Biến tần bảo vệ và giới hạn theo dòng điện. Hai động cơ cùng 15 kW nhưng khác số cực, khác hãng, khác hiệu suất có dòng định mức khác nhau. Động cơ nhiều cực (tốc độ thấp) có dòng lớn hơn động cơ 2-4 cực cùng công suất. Điều kiện: dòng định mức liên tục của biến tần ≥ dòng định mức của động cơ ở điện áp làm việc. Đọc dòng định mức trên nhãn động cơ đúng ở cột điện áp 380 V hoặc 400 V tương ứng lưới.
Nguyên tắc 2: chọn theo loại tải
| Loại tải | Ví dụ | Chế độ biến tần |
|---|---|---|
| Mô-men thay đổi theo tốc độ (giảm khi giảm tốc) | Bơm ly tâm, quạt | Tải nhẹ (normal duty): quá tải khoảng 110% trong 60 s |
| Mô-men không đổi | Băng tải, máy trộn, máy đùn, bơm piston | Tải nặng (heavy duty): quá tải khoảng 150% trong 60 s |
| Mô-men khởi động lớn, va đập | Máy nghiền, máy nén piston khởi động có tải, cối xay | Tải nặng, có thể tăng một cỡ |
| Tải thế năng, quán tính lớn | Cẩu trục, thang nâng, quạt lớn dừng nhanh | Tải nặng, thêm điện trở hãm hoặc bộ hãm |
Nhiều biến tần có hai thông số công suất trên cùng một mã: ví dụ 18,5 kW ở chế độ tải nhẹ và 15 kW ở chế độ tải nặng. Với băng tải 15 kW, phải lấy theo cột tải nặng.

Nguyên tắc 3: hệ số giảm công suất
- Nhiệt độ môi trường: công suất định mức thường cho tới khoảng 40 °C; tủ điện ở Việt Nam mùa hè dễ vượt mức này, cần giảm công suất hoặc tăng làm mát.
- Độ cao: trên khoảng 1000 m so với mực nước biển phải giảm công suất.
- Tần số đóng cắt: tăng tần số đóng cắt để giảm tiếng ồn động cơ làm tăng nhiệt biến tần, phải giảm dòng cho phép.
- Nguồn một pha cho biến tần ba pha: chỉ một số mã cho phép, và phải giảm công suất đáng kể.
Các hệ số cụ thể có trong manual của từng hãng.
Một biến tần kéo nhiều động cơ
- Dòng biến tần ≥ tổng dòng định mức các động cơ, cộng dự phòng.
- Chỉ dùng chế độ điều khiển V/f; điều khiển vector không dùng được cho nhiều động cơ.
- Mỗi động cơ cần rơ le nhiệt riêng vì biến tần chỉ bảo vệ tổng.
- Không đóng thêm động cơ vào khi biến tần đang chạy ở tần số cao (dòng khởi động trực tiếp gây lỗi quá dòng).
Cáp động cơ dài và động cơ cũ

Cáp dài giữa biến tần và động cơ gây dòng rò điện dung (biến tần báo lỗi chạm đất, quá dòng) và điện áp xung dội ngược tại đầu động cơ. Khi cáp dài vượt giới hạn trong manual, cần cuộn kháng đầu ra, bộ lọc dv/dt hoặc lọc sine, hoặc tăng cỡ biến tần. Động cơ cũ không thiết kế cho biến tần có cách điện yếu hơn, cần cân nhắc bộ lọc.
Ví dụ
Băng tải dùng động cơ 15 kW, 4 cực, nhãn ghi khoảng 29 A ở 400 V, tủ điện mùa hè khoảng 45 °C. Chọn biến tần chế độ tải nặng có dòng định mức ít nhất khoảng 29 A sau khi áp hệ số giảm theo nhiệt độ 45 °C trong manual. Nếu sau khi giảm còn thiếu, chọn cỡ lớn hơn hoặc cải thiện làm mát tủ. Nếu băng tải dốc, cần dừng nhanh, thêm điện trở hãm.

Sau khi chọn: cài đặt cơ bản
Nhập đúng thông số nhãn động cơ (dòng, điện áp, tần số, tốc độ, công suất), chạy chức năng tự đo động cơ (autotune) nếu dùng điều khiển vector, đặt thời gian tăng giảm tốc theo tải, đặt giới hạn tần số. Xem cài đặt thông số biến tần, biến tần là gì và lỗi biến tần thường gặp.

Đang thay biến tần Altivar đời cũ? Xem biến tần Schneider ATV71, ATV31 ngừng sản xuất: thay bằng model nào.
Xem thêm: Mã Lỗi Biến Tần Yaskawa V1000, A1000, GA500: Bảng Tra Và Cách Khắc Phục · Mã Lỗi Biến Tần Schneider Altivar ATV12, ATV312, ATV320: Bảng Tra Và Cách Xử Lý · Mã Lỗi Biến Tần Delta VFD-M, VFD-E, MS300: Bảng Tra Và Cách Khắc Phục
Câu hỏi thường gặp
Chọn biến tần lớn hơn hẳn cho chắc có tốt không?
Không cần thiết với tải nhẹ; tốn chi phí và bảo vệ quá tải kém nhạy hơn nếu không cài đúng dòng động cơ. Chỉ tăng cỡ khi tải nặng, nhiệt độ cao, cáp dài hoặc nhiều động cơ.
Biến tần cho bơm có cần điện trở hãm?
Thường không, vì bơm tự dừng nhanh do tải. Quạt quán tính lớn cần dừng nhanh thì có thể cần. Xem so sánh các hãng biến tần.
| BIẾN TẦN – HOANTRANTDH Tư vấn chọn biến tần theo tải, cung cấp phụ kiện cuộn kháng, điện trở hãm, bộ lọc. Hotline/Zalo: 0879 848 668 · Email: sales@hoantrantdh.com · hoantrantdh.com |
Biến tần + dữ liệu = bơm chạy bền hơn, tốn ít điện hơn
Dữ liệu sẵn có trong biến tần giúp bảo vệ bơm khỏi chạy khô, đóng van đầu ra, cân bằng nhiều bơm song song và giảm tiền điện. Tính thử mức tiết kiệm cho nhà máy của bạn.
Điều khiển bơm thông minh → · Công cụ tính tiền điện tiết kiệm →
Cần báo giá hoặc tư vấn kỹ thuật?
Để lại thông tin, kỹ sư HOANTRANTDH sẽ liên hệ trong giờ làm việc.


BÀI VIẾT LIÊN QUAN
Thị trường biến tần ở Việt Nam có rất nhiều hãng: châu Âu (Siemens, ABB, Schneider, Danfoss), Nhật (Mitsubishi, Yaskawa, Fuji), Hàn Quốc (LS), Đài Loan (Delta), Trung Quốc (INVT và nhiều hãng khác). Không có hãng nào tốt nhất cho mọi trường hợp. Bài này so sánh các hãng biến tần phổ biến ở […]
Mỗi hãng biến tần đặt tên và mã tham số khác nhau, nhưng nhóm tham số cần cài cho một ứng dụng thì gần như giống nhau. Bài này hướng dẫn cài đặt thông số biến tần theo đúng trình tự mà kỹ sư hiện trường nên làm, áp dụng cho hầu hết các hãng: […]
Dinel UCL là dòng cảm biến đo mức siêu âm cho bể nước, nước thải, bồn hóa chất và kênh hở. Ba model UCL-511, UCL-512, UCL-515 khác nhau chủ yếu ở dải đo và khoảng mù, nên chọn sai model thường dẫn đến mức đầy rơi vào vùng mù hoặc tín hiệu yếu ở mức […]